غزل ۲۱

 

 

بیا نو کنیم بلکه باغِ وجود

که یابیم از آن رمز ذکرو سجود

 

جهان جلوه گاهی دگر  داردت

چودر خود بیابی  ، دمادم صعود

 

مکن تکیه برغیر ، تنها تویی

که خود تکیه گاهی بخود در شهود

 

به لمسِ گل و عنچه یابی وصال

که نیست سوژه مقصد به شعروسرود

 

به الفاظِ بی جان همی دل مبند

سوا کن بلی ، خویشتن از جمود

 

سبک باش و آرام و صاف و زلال

به دریا رسی بعداز آن همچو رود

 

چوشد قبله گاهت درخت و گیاه 

ببینی تو سرسبزی ات در نمود

 

به سیبی ، جهان گشته از اصل دور؟!

بکن کشف در خویش رازِ فرود

 

تویی  ،  رمزِ آرامشِ خویشتن

تویی سرّ و مقصودِ بود ونبود

 

توگمگشته ای درجهان بل ز خود

به ژرفایِ خود  بلکه  یابی خلود  

 

غزل ۲۰

 

زذهن خویش ملولم... ببین...  اگر دانی

که هرچه ازسرِ ذهن است به ما پریشانی

 

به دفتری که ازل  داده بود  ،  در من پاک 

چه نقش ها که سپردم غلط .... ز حیرانی

 

همین رسوم کهن کرده بود مرا پابند

به مُشتِ واژه و لفظی به خویش زندانی

 

رسید موسم دیگر به چلچلی در من  !

تمام  دایره جُستم  به خویشتن  ،  آنی 

 

به یمن دفتر چندی ز "خودشناسی" بود

که پاک و تزکیه کردم  ،  سراز غلط خوانی

 

تمام فرقت ما صاف و کج ز ذهن ماست

به وهن خویش مشو غره تااز ان نمی دانی

 

تمام فاجعه این است و خلق را همان کرده

دچارِ حادثه یِ   ،   خون  و  آتش افشانی

 

کجاست بلکه یکی  تاببیند "هبوط"رادر خویش

به عصر آهن و پولاد   ،   با  رسوم شیطانی    ؟

 

کنی چوپاک وسبک ذهنِ مانده را در خویش

گشوده   بر   تو    شود  خود بهشت  پنهانی

 

به عمر کوته اگر بی خبر زفطرت خویشیم

اساس فاجعه هست  آن   ،  مبین به پیشانی

 

غزل ۱۸

 

 

هردم توانی نو کنی دنیای خودرا

ازکهنه ها  پرهیزکن ، نوگردی آنگاه

 

ازکودکی لوح دبستان در سرِ ماست

مارا  کند آن تا ابد با  خویش همراه

 

ناخونِ مادر بر لبم  افکند روری

سودای مهری کان "من "م  شد ناخودآگاه

 

آموختم آن روز  آنچه سمّ من بود

دُردانه ای را پروراندم در کمینگاه

 

آن ،  گشته درسر  بلکه ما را اژدهایی

خون مرا نوشد همان هرگاه و بی گاه

 

دستی دگر بایدبه آگاهی ، رهاند

مارا چویوسف خود به دلوی ازتهِ چاه

 

باتست مکن حیرت توخود ناجیِ خویشی

رمزِ نجات است چشمِ باز و قلب آگاه

 

ازخودبرو ن آیی  ،  ببینی خود دمادم  ، 

درپیشِ معشوقی توخود باحشمت وجاه

 

عقل کامل

 

چیست "خود"  ؟....

کاین همه کند افسون

سایه سازد به آدمی  افزون

چشمی  اما   ، برآن  نگردد وا

تاکند او  ،  زمسندش بیرون

 

جلوه ها پایمال خود سازد

هرکه را او به خود کند مهجور

یک کلافِ مهیبِ تو در تو!

قرنها کرد ه  هرکه را محصور

 

عقل کامل از آن شود فانی 

جزئ خُردی بشر نهد در چنگ 

میدهد از کفش یکی خورشید

می شود خود به ذره ای هم سنگ 

 

درک این فاجعه میسّر نیست

سهل و آسان چرا تمامی را ؟

جهلِ آدم از آن شود مستور 

اهلِ دانش ویا که امی را !

 

زندگی ، هست نمایشی موهوم

در هوایی ،  شلوغ و قی آور

یک نفر میشود بخویشتن  نزدیک

دیگری هم  زخود شود ، دورتر

 

یک نفر می کند سخن را فهم

دیگری هم از آن  ،  بود بیزار  

ذهن  ،  مارا نهاده در چنگش

مِیلِ آن ارجح است در پیکار

*

آدمی ، بی که خویشتن داند 

موجی از عقل خود بکف دارد

خود زدریا کند همه محروم

قطره را بحر خویش پندارد

 

هرچه از آن شکسته می بیند

هرکژی بلکه ،  راست انگارد

فهم بد می کند جهان را خواب

نیست مِیلی ، سر زخواب بر دارد

 

از حقایق از آن شود  معزول

واژه مَرجع کند بدین منطور 

سایه از آن گرفته عالم را

کس نبیند بخویش چشم کور

 

خود بود آتشی که می سوزد

درهمه بلکه عقلِ کامل را

چشم باید گشود  ، تابینی 

بلکه در خود روندِ باطل را

*

آدمی پشتِ این  حجابِ خویش

ساخته بر خویشتن همی تقدیر 

کاسته  از خود بشر  ، ولیکن عقل

پُشتبانش بود به این تقصیر

 

هست آیا ، رهی دگر جز این ؟

یاهمه هستیِ بشر این است ؟

بنگری گر به خویشتن آرام

بینی آن هرچه هست تلقین است

 

قرنها گشته اینچنین ایجاد

زندگی با هزار ها تفسیر

فهمِ اندک به قالبی مسموم

زندگی کرده بر بشر تحریر

 

نفسِ هستی ولی نه این غوغاست

زندگی  ،  روی دیگر ی دارد

درفضایی ورایِ این قحطی

دم به دم بر تو عشق می بارد

 

دستِ تنگِ خیا ل را  باید

هرچه در خود کنیم همه کوتاه

بعداز آن تابشی دمادم نو

لحظه لحظه به ما شود همراه

 

همچو خورشیدِ ظهرِ تابستان

باطلوعی دگر شوی همزاد

بنگری ، بی غرض همه اجزا

نفسِ سرکش رهانی از بیداد

 

ذهنِ ناقص ، خلل نیارد هیچ

شادوسرخوش دگر به رفتارت

چشمه چشمه شود همی جاری

بی غل وغَش ،  ببینی افکارت

 

"خود" ندارد مزاحمت دیگر

بنگری ، بی وساطتش گل را

بلکه حُبِ یگانگی ست دردل

جورِ دیگر تو بنگری دنیا

 

ذهن ونفس وخودند یک معجون

رشته یِ تارِ نازکی در سر

نیست ذاتی به هرکه این افسون

با تخیل به ما شده سرور

 

زین هلاکت توانی،آری خویش 

هرکه هستی همی کنی آزاد

بعداز آنی ، تو هر نفس آرام

بی ملالی و سرخوش و دلشاد

 

 

 

 

غزل ۱۶

 

به  خواب آلودگی داریم  هیاهویی چنان در سر 

نمی یابیم که درخوابیم  ،  زنیم از آن بخود نشتر

 

مترسک ساختیم از خویشتن ما بدگمان از خویش

به ژرف خود ، نبینیم  پیله را  در خون وخاکستر 

 

نمی گیریم یکی جدّی اساسِ جهل را در خو د  !

همه خودباخته ی آنیم ،  در این دوران شوروشرّ

 

یکی افسانه کرده  نسلِ آدم  مضمحل در  خود !

نمی خواهیم  ببینیم خویشتن را  گشته کور وکر

 

ولیکن می توان با جدّیت ،  جادوی خود را دید

پس از آن  میشوی دیگر  رها  از چنگِ این ابتر   

 

همه در یورشِ  بی پیر ذهن خویش  محصوریم

نمی بینیم  ،  چه با می کند این  شومِ خواب آور

 

توانی بلکه بی حکم وقضاوت  سِحرِ خود  ببنی

بیا  ،  آرام وبی حُزن و ملالت   " خویشتن بنگر "

 

مکن بر خود به افسون  ،اینهمه خود فلسفه بافی

سبک باش و تهی  ،  تا بنگری این خفته  را  یکسر

 

هزاران سال واندی کرده آدم  را  به  خود مرعوب 

نباشد چونکه آن   ،  داری به چنگت جبلت و گوهر

 

رهانی  سر اگر از چنگ  آن  ،   آرام و پرشوری

پس از آن  ، نوبه نو بینی جهانرا بی سرو پیکر 

 

قضاوت را بنه دیگر  ،  جهان را بی قضا بنگر

جمال و روشنی آنگه  ،  ببینی جلوه گر در سر

 

بکف گنجی دگر داری ،  از آن سرشار  و پرباری

جهان را روشنی افکن  ، توبااین شعله و مجمر

 

سخن دیروزو امروزش ندارد  ،  بنگری فرقی

بشر از اصل افتاده  ،  ببین  در خویش بی داور

 

دگرگون کن جهان بر خود به صیدِدیگری درخویش

به تنگ ار آمدی ،  در عصر خود از موشک و خنجر 

 

 

 

غزل ۱۵

 

اگر ز بی خبری  خویشتن  جداسازیم

مکان   دیگری     از آینه     بنا سازیم

 

تمامِ  رازِ جهان   میشود  به ما  مشهود

اگر که   تیرگی   از   آینه   جدا  سازیم

 

جهان  زبی خبری  قتل گاه  هابیل است

بیا    ،    معالجه یِ  دردِ  بی دوا  سازیم

 

وقوعِ  عشق   کند  خفته را   همی بیدار

به عشق چگونه ولی خویش آشناسازیم؟

 

سمومِ  کهنه ی  پندار اگر  شود  بی جان 

به عشق جلوه ی دیگر بخود به پا سازیم

 

غرور و رشک وحسد  منهدم شود یکسر

تمام  این مجادله در خویشتن  فنا سازیم

 

نشانِ  معجزه  در آدمی  همه این است 

که هرکه خویشتن از وهم خود رهاسازیم

 

خیال وخوف کندمان بخود چنین مشغول 

جهان  و اهلِ جهان  ،  غرقِ  در بلا سازیم

 

خطا و  خبطِ بشر  ،  از  "خطای  پندار" ست

خوشیم به دامنه برخویش  ماجرا سازیم

 

زجهلِ ماست   ،   جهنم  شده جهان بر ما

خوشیم به قولِ خطا خویش مبتلا سازیم

 

مخوان فسانه همی ، میتوان بلی  برخویش

به  انقلاب دگر  ،  نقطه نقطه را خدا سازیم 

 

شود بهشت برین  ،  بعداز آن جهان دیگر

اگر  زبی خبری   خویشتن   جدا  سازیم 

 

 

 

غزل ۱۴

 

بردار  سراز  مهلکه    بین  در  چه ملالی

افسرده ی خویشی و ندانی به چه حالی

 

ازتوست به تو  ،  آنچه از  آنی همه  مُهلِک   

زین فاجعه  ،  از خویش نداری تو سوالی

 

تو  شبه خدایی  ،  ولی از خویش جدایی

ببنی چوسرِ خویش  ،  تو بی شبه و مثالی

 

برغم چه دهی تکیه   ،   تو با رسمِ تعلل   ؟

یابی تو اگر دامنه    ،     بی رنج و ملالی 

 

صد تکه   دمِ خویش  نمودی  تو  به سودا

هرپاره   ،   تورا  خوش  بنموده  به  مقالی

 

در خویش بکن  کشف تو سر منزل مقصود 

آنگه  نگری خویش   ،   که در حدِ   کمالی 

 

سر باخته یِ  حسرت کشِ  غوغایِ  مرامی 

از خود  شده ای دور   ،  تو  در جمعِ  اهالی

 

یابی به کفِ   خود  ،   تو اگر بزمِ    دگر را  

بی خویش تو افسون شده ی وهم و خیالی

 

درمتنِ  تو شورِ دگری ست  ،  حاشیه پرداز

درخود شده ای   ،   در پیِ  سودایِ  محالی

 

بارقص و طرب  هلهله  در خویش بپا کن

آفاق دگر   ،   تا بگشایی   ،    پر و بالی  

 

 

غزل ۱۳

 

کلام تازه ای از جنس نور می خواهم

که بلکه  با تو بگویم که با چه همراهم

 

زبانِ قاصرِ ما   ،   لایق  شکفتن  نیست

به  انجماد کشد    ،   چونکه  در  گلوگاهم

 

زعمقِ حادثه بی شک  ،   سخن بود معذور

به طعن و لعن فرستد   ،  به دام " اشباحم"

 

ازاین مغالطه هرکس دشنه ای بکف دارد

به فهمِ  ناقصِ خود ، تازه می کند آهم

 

تویی زجنسِ غزل ، جنسِ قطره وباران

به یک اشا ره  ،  رهانی تو از تَهِ  چاهم

 

تویی که رمز نجاتی  ،  نجات ده مارا

نبا شی ار تو کنارم   ،  همیشه گمراهم

 

خطایِ  باصره  مارا  فکنده  در  تقصیر

وگرنه با تو به عرش است دست کوتاهم

 

رسیدنِ به وصالش چو نیست نا ممکن

گشا تو  چشم بصیرت  ببین قدمگا هم

 

زبان زوصف تو عاجز بود  ،  اگر  گویم 

کلام  دیگری از  جنس نور  می خواهم 

 

 

انقلابِ در خویش

 

 

خود است پنجه ی شومی به دامن انسان

جهان وهرچه در آنست از آن بود بی جان

به پُشت پرده بود همچو رهبری باالفعل

چو شیر تغذیه از جان کند دمادم آ ن

 

تمام حرکت و افعال ما شود تزریق  

از  این  دامنه یِ نفرتِ  هلاکت بار

نموده هرچه بشررا به خوب وبد مشغول

به هر کجای زمین ، آن به راهِ ناهموار

 

چرا گشوده نگردد ، چشم آدمی هرگز

که بنگرد ، به هوایی بود همی مشغول

کمانِ  سختِ تعلق   ،   خم کند پُشتش ؟

فتد به گودِ هوس او زخویشتن معزول

 

نه حکمت است فریبی چنین کند سیراب

تمام نوعِ بشر را   ،  به عمر پر ادبار

یکی گشوده شود چشم او براین غفلت

زجمعِ نسلِ بشر   ،  بلکه  در همه  ادوار

 

به بخشِ اندکی  ، این ضایعه بود روشن 

بلی ، کسی که به اعماق خود کند رخنه 

به نورِ باطن خود بنگرد   ،   همه ارکان

که وصلِ نابِ حقیقت بود همین صحنه

 

خلل فتاده   ،  به افکارِ آدمی زاده ،

که ننگرد به سهولت ، اساسِ پندارش

خلافِ آنهمه وصفی که می کند ازخویش

به رایِ  او نباشد   ،   تمام رفتارش 

 

خود است دامنه ی  پرتنزلِ انسان

که بی خبر همه در ذهن او شده مستور

کسی که بنگرد آن ، در درون خود آرام

شکافِ کهنه ببیند به این غبارِ نامعذور

 

رسوخِ  همین زخمه  ،   عقل را کند ناقص

به چالشی فتد آدم ،  که ظلمت است یکسر

زفهمِ  فاجعه  خود   را کند   بشر عاجز

دو روز  زندگی از آن     بود  ملال آور 

 

به تیغ و دشنه از آن، رو نموده هر انسان

جهان زفتنه ی آن ،  گشته قرنها زخمی

اسیرِ خوف وخیالست درزمین هرکس

به راه کج گُماشته بشررا ، اساس کژفهمی

 

به کامِ هرکه بود زندگی ،همه رنج است

که  یابد  این رازِ نهفته را در خویش ؛ 

خوداست ، عاملِ رنج وملالِ  انسانها ، 

نموده سازِ همین ، هرکه را ملال اندیش ؟

 

تمام  فاجعه دانی    تراوشی  مغز ی ست 

به ذهن خویش بشرساخته بهرخود بُن بَست 

به فهم ودرکِ عمیقش  ،  از آن شود آزاد

وگرنه نسل به نسل است همچنان پابست 

*

همه به جوشش فکراست که سرکند معلوم

به ذهنِ خویش ببینش  ،   بجلوه و افسون

تمامِ مِیل و تمنایِ  آدمی   ،  این است .

به هر نگاهِ تو    ،    از معرکه فتد  بیرون

 

دگر  ،  به فعلِ تو هردم  ،  مراقبه باید

که سر به دامنِ  شومش نیفکنی بیدار

تمامِ فهمِ بشر  " انقلابِ در خویش"  است

از آن ، سپس تو به عمرت دمادمی هوشیار

 

زچنگِ تیره شیاطین  ،   رها کنی سررا

به خویشتن شده ای چونکه خود دگرسرور

به چنگِ توست بلی  همه اختیارِ خویش

خجسته باد ...که میلاد نو بود تورا دیگر 

 

 

کلافِ پنهانی

 

چنان به بند خودیم ما  ، زخوف زندانی

که نیست راه نجاتی ازاین کلاف پنهانی

یکی به جلوه ببیند   ،    اگر مقامِ خویش

وگرنه  ،  قافله مانده است بدام نفسا نی

 

چه فتنه ها که نمو کرده در  سرِ  آدم

به قتلِ  خیلِ  مسافر  به  خط  بی پایان

خیالِ شوم  ، گِرِه خورده اینچنین در سر

که شعله بخش جهان گشته کوره ی انسا ن

 

خیالِ برتری اینسان ، کند بشر را کور

که بیند او ، جهان را بچشم یک مزدور

چو گله گله   ،   ببیند همه جماعت را

وننگرد به  فعلش  ،  که آن  بود  مقصور 

 

یکی خطای کهن  ،  مانده در سرِ انسان

همو نموده جهان را   ،   به مرزها تقسیم

به ظن کشور و مذهب جهان شده تفکیک

که زخمِ خنجر و دعوا  ،  از آن شود ترسیم

 

"خود" است جعلِ نهانی که روییده در سر

به فعلِ ما    ،  بقا یابد آن به هر صورت

ندارد  آنکه بلی   ،   خوب و بد به آن توفیر

زاصل خویش کند   ،   ترهوس  ولی  دورت

 

توهم است و خیال ،  این نگونِ صد چهره

اگرچه   ،    حاتم طایی شود و یا  قارون

به ظن  خود   ،   چنین  هویت  دهد  مارا

فریب و جهل و فریب است و قاحتِ  افزون

 

زآب وچشمه کندمان به مکر خود  محروم

سراب بلکه بکارد   ،   به  پیشِ پا  مرسوم

چو چشم  ماست  ،  نبینیم  بجز  همین  ابتر

به رای  آن  شویم   ،    ما  اگر  همه  معدوم

 

نگاهِ تنگ خوداست کاینهمه جهانخوارست

تمام  عافیتش  ،   حفظِ  خود  بود  تنها

بغیرِ خویش نپاید    ،    اگر  بود  ایثار

تمام مقصدش آنست ،  که خود بود برپا

 

سموم قدرت وزوراست دراین میان مشهود

به لفظ و واژه ی میهن  ،   زما شود مفقود

غذا وقوت "خود" است بلکه قدرت وثروت

به بیشِ  آن بود این سمّ به عمر خود مسعود

 

از این  خیالِ  زبونیم   ،   به  بند  زندانی

که نیست بهره از آن هیچ ،  بجز پریشا نی

تورا فهمِ دگر هست  ،   که غافلی از آن 

رها می کندت آن     ،   از این گران جانی 

 

تویی که مقصدِ خویشی ، بخویش پیداکن

نه راهِ دور ودراز   ،  بلکه نزدیکِ خود را

به یک اشاره جهان را تو نو کنی بر خویش

زدام وبند رهانی  ،   تو سر در این ماوا

 

دگر بهشت و جهنم ، به تو شود روشن

به چشم خویش بببنی ، تو جنت و رَضوان

حضورِ محضِ تو  ،  در بارگاه خورشید است

که بنگری جهان را  ،   همیشه نورافشان

 

رسول عشق شوی  ،  هم کلامِ با گل ها 

به وصف عشق درآیی  ،  ورای هر تحریر

زبان به سجده گشایی  به وصل معشوقت

ورای فهمِ ضمیراست آنچه می شود تقدیر

 

بود به کُنه بشر چشمه ای دگر جوشا ن

که ماورایِ  ضمیراست آن گُهر   ،   آری

به سر حدِ دگری می رسی همی در خود

چواین نشانه ی برتر ، بخود به چنگ  آری

 

رسالت بشر است این  عروج  بی پایان

در آن بجلوه تورا نیست ملالت وخسران

به هرچه می نگری ، جلوه گاه ربانی ست

به برگ و غنچه ببینی    ،   تو پر تو یزدان

 

 

 

 

غزل ۱۲

 

بهشت خویش میدانی  ،  بود در چنگ تو پنهان

بپیرایی اگر خود را  ،    بچنگ آری تو آن آسان 

 

تویی خود مقصدو ، مقصودی وخود رهگشای خود

بخوف افکنده ای خود را ، چنینی بلکه سرگردان 

 

بشر ، یک کوه نوراست و سوادی فوق اندیشه

خطایِ محضِ پندارش ، فکنده بلکه در نقصان 

 

به دانش گرچه پیماید  ،  زمین را تا به اعماقش

به کژپنداری اش گشته ، عذابی بهر خود انسان

 

بود کافی  ،  به کژفهمی  ،  بگیرد  انتقامِ  خویش

زمین را می کند او بافشارِ تکمه ای یکسرهمه ویران

 

بهشت عدن اگر خواهی ، به عمق خویش کاوش کن

دگرباقی فسانه است و  ،  بوددوزخ شرر افشان

 

خدا را  می توانی  بنگری  ،    با  فهمِ  هر  لحظه 

حضوری جاودان داری ، چو در خود نو کنی بنیان

 

بیا از واژه کن پرهیز و نو کن جستجو در خویش

که بینی بعداز آن در هر قدم خود جنت و رضوان  

 

 

غزل ۱۱

 

 

ما  را  ز  قفس نیست  ،   دمی  میلِ  رهایی

گوییم چه سخن اینهمه از  وصل  و جدایی

 

دروصلتِ  خاری  شده ایم  بسکه  ز گل دور

از خاطر مان  رفته    ،   بجز   یاوه    سرا یی

 

بت را  چه کنی  اینهمه خود  سجده  ، خدایا 

روشن به تو خود نیست ؛ که تو عین  خدایی ؟

 

راهی  تو   ولی  بر سرِ  صد  راهه  شدی  گُم 

خود  را   بنگر   ،   تا   که   ببینی    تو  کجایی

 

گشتی   تو   کرو کور   ،    به  آوایِ  درونت

هرلحظه  ای از  دل رسدت  بین  که ندایی

 

دل قبله ی توست  ،  سربه دگر ملک سپردی

غافل منگر  ،   بین  که تو خود هر دمِ   نایی

 

درتوست همه گُمشده ات ، گم شدی از خود

دردی  و  تو درمان   ،   زچه   دنبال   دوایی ؟

 

گر وصلِ  خدا   می طلبی   ،   خانه  بپیرا ی

هر   ره    که  روی   برسرِ   اندوه   و   بلایی

 

گفتم ، به خدا می رسی ،  از  خویش  گذر  کن

خود قبله و   ،   خود کعبه و   ،  خود قبله نمایی  

 

 

غزل ۱۰

 

 

جدا از خود چه می جویی ،  نشان از گوهر مهتاب

بیا  ،  در خویشتن بنگر  ،  ببین خورشید عالم تاب

 

تویی  مرآتِ جان خویشتن  ،  هم مهر  و  هم ماهی

جدا از خود شوی  افسانه  یِ  ظلمت  دراین  گرداب

 

توهم خورشید و هم ابری ،  ولی پنهان  شدی از خود

نقاب ازخویشتن بردار ،  ببین خود ،  تارهی از خواب

  

به سایه کرده ای رو  ، گشته ای خود سایه ساز خویش

از آنی  تا که   هستی   ،  این  همه  آشفته  در  مرداب 

 

دلِ  تنگت  ببین  در  تو   ،   کجا  گیرد   همی  آرام   ،

به وصلِ حُسنِ معشوقت ، رسیدی خود در آن محراب

 

حضورِ   دیگری  داری    ،    بیا   نو کن   همه   در خود  

که  فهمِی  تازه  می  یابی  ،  دگر   از  علّت    و   اسباب 

 

دل از میخانه  و  مسجد  ،  چرا  دانی گریزان است  ؟

به هر جا دل سپردم  بی خبر  ،   بودم  از آن  بی تاب

 

فریب جهل خود خوردن ، همه  سودایِ خودبینی ست

به چنگِ ما بود آیینه ی اسرار ، آن در خویشتن دریاب

 

کلاهِ  سروری ات  ،  تاج زرین  و  نمد   ،   یک موست 

کند   یک  جرعه ی  وهمِ  دروغینت   ،   چنین  سیراب

 

توان   بودن   ،  ولی   ،    آیینه دارِ    طلعتِ    معشوق 

تو خود  آیینه ای   ،   زنگارِ   قلبت    ر ا    بده    بر آب 

 

بیا    ،    در خویشتن   بنگر    ،    همه  اسرار  عالم  را 

تویی  خود   عالمِ اکبر   ،   به   سوی   خویشتن   بشتاب 

 

 

 

چشمه ی جاوید

 

زندگی  بزمی دگر دارد ؛ همه عشق است وشادی

نقشِ مفتونی که در خود رسم کردی پاک کن

زندگی ، آرامش است و کشفِ نادانسته ها ،

این معما  را ، به خود ، درابتدا  ادراک کن 

 

سنتِ دیرین ، به ما آموخته رسمِ حیات

چونکه واکاویم آن ، یک سبقت دیرین بود

"برتری " جویی شده ، رسمِ حیات  و  زندگی

کارِد آن  درعمقِ ما خود ، بذرِ هرکین و حسد

 

می کند تخریب مان  ،  این اتفاق  ناگوار

نیستیم گویی همه ، باپیش وپس آگه از آن

تفرقه ، جنگ وجدل ، برگُرده از آنست سوار

نیست راهی غیراز این درپیش پای مردمان

 

قرنها آری ، چنین است زندگی ، در هرکجا

داده از کف آدمی ، از آن حضورِ خویش را

نفس آن درهرسری تنها ز "خودبیگانگی" ست

گشته ایم هریک "الینه " وان نمی فهمیم چرا؟...*

 

شرطیِ ذهنِ خودیم هریک ، بلی ، بی اختیار

ذهن چون باد است و ماییم بادکنک در چنگِ آن

می دواند هر طرف مارا همو  ،  با مِیلِ  خود

چشم خود وا کن ببین ، در دام جبری بی امان 

 

حاکم و محکوم خود مظنونِ یک آبشخورند

کویکی دراین میان  ،  بینی مبرا از خطا  ؟

داعیِ خویشند هریک بی مجالِ زندگی 

می دهد تعجیل شان در سر دمادم یک هوی

 

گر گنی محو و تهی ذهنت ، تو از آمو زه ها

می طراود پرتوی  دیگر تورا در عمقِ خویش

زندگی ،  رویی دگر از خود دهد ، اینجا نشان

نیست با تو بل دگر اندوه و رنج و قلبِ ریش 

 

 

می کنیم تلقین  به خود ،  ما ، در گذارِ قرن ها

مقصدِ شومی که آن ، زندانِ تاربکی به  ماست

می کند مارا به خود همچون شکر در آب حل 

دل از آن در هر سری ، با خویشتن نا آشناست 

 

سرکنی باید جدا ،  در خود بلی ،  از قیدوبند

تاببینی ، نو به نو ، افکارِ بکرو  تازه  را 

تابه زندان خودی دربند آن بیحاصل است

هرچه آن بند است و زندان تازه تازه بهرِ ما

 

سرچوگشت از دام وبندو ریشه ی پنهان جدا 

پرده از چشمت  فتد ، بی پرده می بینی دگر

پرده را چون وا نمایی نیست جز خواب وخیال 

شوکِ بیداری ببین ، بی پرده در خود مستمر 

 

خوابِ افسونی نموده ، قر نها مارا اسیر 

سرخوشیم در خواب و از آن ما ولیکن غافلیم

خواب شومی گشته مارا پیش وپس خود رهنمون

ما بخوابیم و نمی فهمیم از آن درمانده و مستاصلیم

 

پُشتِ  خوفِ قرنها  ،  کردیم خود را مبتلا 

خویشتن را ، خود نمی سازیم از این غفلت جدا 

یک جهان دارد مباها ت ، خود به فعلِ کژروی  

فخرش از آن است که با خود هست او نا آشنا

 

مرزِ بینِ خواب و بیداری چو مویی ست لاجرم

آنکه دریابد عمیق ، بیدارویاخواب است کیست؟

ای بسا ، در بسترِ غفلت به بیداری خوشیم

غافلیم از حال خود غفلت بغیراز خواب نبست 

 

آنکه سربرداشته از چُرتِ خوابِ صبحگاه

هست مهیا ، تا بببند پرتوِ خورشید را

یک مژه بر هم زدن وا می نماید چشم  او

تازه ببند ،  روبرویش چشمه ی جاوید را

 

 

 

* الینه ، الیناسیون ... یعنی ازخود ببگانگی  

 

مثنوی ۱۲

 

 

زذهن خود است هرچه مستاصلیم

یکی مان به خود لیک  ،  آن ننگریم 

یکی وهن  ، مارا  نموده اسیر

ندانیم چه هست ، این کمِ ناگزیر

به هر سو دواند به تعجیل مان 

بخوف و به نیرنگ ، دهد نیل مان

چه هست نفسِ این دامنِ ماندگار

به افسون آن ، می شویم ما دچار 

به خُردی بود ذهن ، پاک و سپید

ندارد در آن نقش ، یاس و امید 

بود کودکی ،  ذهن در ما سبک

از آنیم همه ، بلکه شفاف و رک

در آن نیست جدالی همی مستتر

همه ،  اهل صلحند ، نژادِ بشر

درآن نیست از "خود " نفوذی هنوز

درآن نیست  "خود" تا نماید نفوذ

از آن کودکان پاک و بی شیله اند

جدا خود زنیرنگ و از حیله اند 

نی اند اهل سودو حساب و کتاب

خلوص است در فعلشان بی نقاب

ندارند بر چهره ، ماسکی عظیم

نسازند از آن خویشتن را دو نیم

پس از کودکی ، ذهن گردد ترُش 

نداریم از آن ما دگر روی خوش

خلل اوفتاده است به پندار مان

گرفته ست بکف بلکه از ما عنا ن

خوشی ها همه جعلِ پندارماست

به آرامش اما یکی نیست راست

خیالِ خوشی می کند مان مجاب 

ولی ناخوشی ست نفس این ارتکاب

شده آدمی ،  معدن التهاب 

رهایی از آن است شرطِ صواب

"خود"است این بلای سراپامهیب

که فرمان بریمش ، همه بی شکیب

خوداست رعشه ای در ضمیرِ بشر

گرفته است پا در همه مستمر

خوداست رعشه ای در ضمیر همه

بود پُشتِ هر ترس و یا واهمه 

بود شرطِ آرامشِ مردمان 

رهایی ازاین خیره گی در جهان

ازاین التهابی که ویرانگراست

از آن آدمی در سری دیگر است

نجات بشر هست رهایی از آن

که بی آن جهان است دمادم جنان

خوداست مرکبی وحشی و بد لگام

بفرمان ما نیست این شور کام

بفرمان آنیم ، همه کج مدار

همه نسل ها در همه روزگار

چرا نیست جهدی رهانیم سر

یکی مان سبک بل از این بی بصر؟

دروغین به ما ، داده آن چیستی 

ولی نیست به ما آن بجز نیستی

فریبش جهان کره تخدیرو مات 

نبیند از آن ، هیچ جز مشکلات 

شده تاولِ ذهن ، در ما کلاف

که پیچیم برآن ما دمادم غلاف

گرفتیمش جدّی چنان ما بخویش

در آن نیست شکی ، زاوراقِ پیش

همه از سرِذهن ، تقصیر ماست

جهانی به آن بل همه مبتلاست

زاندیشه افتیم به یک را هِ کج

از آن نیست مارا خروج و فرج

نبینیم بجر راهِ پر پیچ وخَم

که اندیشه بر ما نموده عَلَم

به ظن و گمان ما به بند خودیم

نه بیست ونود بلکه باآن صدیم 

شده ذهن ما بسکه پر پیچ وتاب

به هر بندِ آن یک گروهند بخواب

که فهمد بلی ، ذهن خود خیره سر

به غرقاب افکنده نوعِ بشر

رکُنه و ، زریشه نموده جدا

همو آدمی را به خود مبتلا 

شده زندگی صحنه  ی کارزار

درآن آدمی نیست به غیراز شکار

جهان داده ، آرامشش را زکف

که گُم کرده او ، دُرِّ خوددرصدف

بشر خود ، زبنیان شده مبتلا

نمی خواهد او بنگرد این خطا

اساس هلاکت ، ز "خودمحور"یست

خودی که بجز یاوه آن هیچ نیست 

خیال است ورویا بلی این مرض

دهد رونقش ترس و بیم و غرض

رهانی از آن گرکه یک لحظه سر

ز آگاهی ات ، آن شود در به در 

چراغی  دگر در تو هست   جلوه گر 

بچنگ آورش ، بین توبی شور و شَرّ

جهان را ، توخوش درنوردی همی 

به هر لحظه ، باشادی  و خرّمی 

همه راز انسان همین است و آن 

بود هم دل و ،  دلبر و ،  دلستان

 

 

 

 

 

 

غزل ۹

 

زندگی لبخند عشق است وسراپاشادمانی

غیرازاین دار ی چودرکف، عمردادی رایگانی

ریشه ی جوروجفایت کودکی کِشتند در سر

سرتهی کن می توانی ،  از همه ظلمِ نهانی 

هست ذاتِ آدمیان عشق ومهروشورومستی

غیرِاین ظلم است بر خود سرسبک کن تاتوانی

عشق و آرامش بود ، خود لایقِ پندار انسان

دل زخود چون بر کنی داری دمادم شادمانی

آزمودیم ما چنین در خویشتن ، ببنیم دمادم

عشق مارا می زند لبخند چون شورِ جوانی

می توانی شادمان باشی بلی، هرروزوهرشب

غم گریزان گردد از قلبت ،  نبینی اش تو آنی 

"خود" بود خود مادرِ اندوه ورنج ودرد انسان

ریشه اش برکن تودرخود ، بین سراپا شادمانی

این بلایِ عمر خودرا می کنیم ما فربه در خویش

خود بود قوچی خیالی ، می کنیمش ما شبانی

عشق ، شوری ست در نهاد ماوگشتیم غافل از آن

زین مصیبت نیست مارا ،  درجهان جز سرگرانی 

ترک "خود " کن تا بیابی عشق را هرلحظه در دل

 شادمان و خرّم و سر خوش ، تو آری ،  بعداز آنی  

عشق راز ی ست در دل ما ، ناگشودیم بلکه آن را

حیرت است برهرکسی خود ، این شِکوهِ جاودانی 

عشق را باید بیابی ،  همچو زر  در پنجه ی  خویش

لمس آن همچون هوایی ست در مشامت رایگانی 

غزل ۸

 

ازخود بپرهیزو ، مده رونق تو آن را

آنگه ببین ، جورِ دگر جان و جهان را

افسانه نیست ماییم همه افسانه پرداز

از کف نهاده ، مکنت و  آرامِ جان را 

درکارِ هستی مان خلل افتاده گویی  

کزآن نبینیم روشن وشفاف آن را 

راه خدارا کرده ایم در خویشتن گُم 

چون می کنیم تفهیم خود سودوزیان را

راهی دگر نیست غیرِاز آن ،  مارا مقابل

جدّی مگیر در خویشتن ظن و گمان را

مارا حضور دیگری در این جهان است

باخلعِ آن ، خو کرده بین پیروجوان را

انسان حضوری لایزال و جاودانی ست

درخود بجو از خویشتن نام ونشان را

گنجی دگر در چنگ توست ضایع مکن آن 

درخود تفحص کن ، بیاب آن  دُّرفشان   را

از جمع بگریزو ، به خلوت خویشتن جو

ازکف مده  خود ، با هیاهو لامکان را 

ازقیل وقال و سر صدا افتی تو در بند

برگِردِ  خود ، هرگز  نبینی ریسمان را

شعروسخن هم اعتباری نیست با کس

  برلب ببین ،  قلابِ حرف وواژگان را

دامِ خودی ، آن  رشته رشته بگسل از هم

باشد ، جدا بینی زخویشت دام ودان را 

 

 

غزل ۷

 

زندگی ،  لطفی  دگر دارد جداازحسِ بودن

دم به دم با عشق ماندن ازحضوری نوسرودن

ای سرت سبزو ،  دلت سبزو ، تنت سبز

سبزرویی چون بیابی دربِ دل برخود گشودن

زندگی آتشگهی  دیرنده و  پر شور  برجاست*

ابتدا در خویشتن باید بیابی جلوه ی پرشور بودن

پرتوی  داریم دگر  ما  ،  در نهادِ خویش پنهان

جای آن دارد خدارا  دم به دم  در خود  ستودن

کهکشان تا کهکشان عشق است وسودای سلامت

از همه اجزائ گیتی ، از  وصال  او  شنودن

قبله ی مادرکف و آن جلوه بخشِ خانه ی ماست

درنماز و  سجده هردم باخدای خویش بودن 

خوابِ جهلِ  قافله  کژ راهه را  بنموده  هموار

خفتگان را شرط آنست نقشِ خواب ازخود زدودن

کس به تاریکی نبیند  مقصد  خود را نمایان

راه را بابد  به پیش پای خود  روشن  نمودن

نور خورشید حقیقت درتو مستوراست وجاوید

باید آن همخانه  را  ، از پنجه ی غفلت   ربودن

زندگی دارد سری دیگر به مهرِ خویش با ما

چون گشاییم راز خود را ، بادراین داییره سودن

 

 

 

 

 

 

 

 

 

* زندگی آتشگهی دیرنده پابرجاست ......سیاوش کسرایی